Tăng trưởng xanh: Chuyển đổi từ áp lực sang lợi thế cạnh tranh cốt lõi

Tăng trưởng xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yếu tố sống còn, quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp trong thập kỷ tới.

Tại diễn đàn “Tận dụng nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng xanh” gần đây, các chuyên gia kinh tế đã khẳng định: Nếu được tổ chức bài bản, chiến lược xanh hóa sẽ trở thành động lực phát triển mới thay vì là một khoản chi phí gánh nặng cho doanh nghiệp.

Áp lực từ thị trường quốc tế: Khi tiêu chuẩn xanh là rào cản

Hiện nay, các thị trường xuất khẩu trọng điểm như EU đang siết chặt các quy định về môi trường. Với việc EU chiếm tỷ trọng đáng kể trong kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, các doanh nghiệp không thể đứng ngoài cuộc chơi. Những tập đoàn lớn như Nestlé hay Apple đã thiết lập lộ trình khắt khe: từ việc yêu cầu dữ liệu giảm phát thải minh bạch đến mục tiêu 100% năng lượng tái tạo vào năm 2030.

Những “điểm nghẽn” trong quá trình chuyển đổi

Mặc dù nhận thức đã cải thiện, quá trình chuyển đổi thực tế vẫn vấp phải 4 rào cản lớn:

• Thể chế: Chính sách còn phân mảnh, thiếu sự đồng bộ trong điều phối.
• Tài chính: Ước tính Việt Nam cần khoảng 368 tỷ USD đến năm 2040, trong đó 50% doanh nghiệp đang loay hoay tìm nguồn vốn xanh.
• Công nghệ: Sự phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu và thiếu hụt hạ tầng dữ liệu.
• Nhận thức: Nhiều doanh nghiệp vẫn coi xanh hóa là chi phí thay vì là đòn bẩy để tái cấu trúc.

PGS.TS. Bùi Quang Tuấn nhấn mạnh, thách thức lớn nhất không nằm ở công nghệ mà ở năng lực tổ chức thực thi. Một nền kinh tế bền vững cần một hệ sinh thái tích hợp, nơi tài chính là dòng chảy và công nghệ là đòn bẩy.

Chuyển đổi số: “Vốn dữ liệu” cho tăng trưởng xanh

Ông Lê Nguyễn Trường Giang - Viện trưởng Viện Chiến lược Chuyển đổi số đã đưa ra một khái niệm sắc bén: Data Capital (Vốn dữ liệu). Trong xu hướng mới, dữ liệu chính là tài sản giúp doanh nghiệp “đo, đếm và tính toán” được mức độ phát thải.

Việc xây dựng hệ thống dữ liệu toàn diện từ nguyên liệu đầu vào đến quy trình sản xuất không chỉ giúp tuân thủ các tiêu chuẩn ESG quốc tế mà còn giúp tối ưu hóa năng lượng, giảm lãng phí trong vận hành. Đây chính là chìa khóa để tiếp cận dòng vốn quốc tế và nâng cao vị thế trên thị trường toàn cầu.

Lời kết

Giai đoạn 2026-2035 được xem là “thời điểm vàng” để Việt Nam bứt phá. Chuyển đổi xanh thành công không chỉ là cứu cánh cho doanh nghiệp trước các rào cản thương mại mà còn là cơ hội để nâng cao giá trị gia tăng của nền kinh tế. Doanh nghiệp của bạn đã chuẩn bị gì cho lộ trình chuyển đổi này? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận bên dưới.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao tăng trưởng xanh lại là động lực phát triển mới?Nó giúp doanh nghiệp vượt qua các rào cản thương mại khắt khe tại các thị trường lớn, tiếp cận dòng vốn quốc tế và nâng cao giá trị thương hiệu thông qua việc tối ưu hóa quy trình sản xuất.

Vai trò của dữ liệu (Data Capital) trong chuyển đổi xanh là gì?Dữ liệu giúp doanh nghiệp đo lường chính xác phát thải và năng lượng sử dụng, từ đó tối ưu hóa vận hành và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế để huy động tài chính xanh.

Doanh nghiệp cần ưu tiên gì để chuyển đổi xanh thành công?Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu, tiếp cận cơ chế tài chính xanh và thay đổi tư duy từ ‘chi phí’ sang ‘cơ hội’ để chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn toàn cầu.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tăng trưởng xanh lại là động lực phát triển mới?

Nó giúp doanh nghiệp vượt qua các rào cản thương mại khắt khe tại các thị trường lớn, tiếp cận dòng vốn quốc tế và nâng cao giá trị thương hiệu thông qua việc tối ưu hóa quy trình sản xuất.

Vai trò của dữ liệu (Data Capital) trong chuyển đổi xanh là gì?

Dữ liệu giúp doanh nghiệp đo lường chính xác phát thải và năng lượng sử dụng, từ đó tối ưu hóa vận hành và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế để huy động tài chính xanh.

Doanh nghiệp cần ưu tiên gì để chuyển đổi xanh thành công?

Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu, tiếp cận cơ chế tài chính xanh và thay đổi tư duy từ ‘chi phí’ sang ‘cơ hội’ để chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn toàn cầu.