VCCI đề xuất gỡ "nút thắt" thuế cho tài xế công nghệ và nghề ve chai

VCCI vừa chính thức kiến nghị gỡ vướng về thuế cho người kinh doanh phế liệu và tài xế công nghệ nhằm tháo gỡ những bất cập pháp lý, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và cá nhân phát triển.

Trong công văn gửi Bộ Tài chính góp ý cho Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã chỉ ra những điểm nghẽn về cơ chế thuế đang gây khó khăn cho hai nhóm đối tượng đặc thù: người thu gom phế liệu và tài xế công nghệ. Đây không chỉ là câu chuyện về nghĩa vụ tài chính, mà còn là bài toán về vận hành kinh tế tuần hoàn và kinh tế chia sẻ tại Việt Nam.

Tháo gỡ áp lực thuế cho “mạch máu” của kinh tế tuần hoàn

Ngành công nghiệp tái chế hiện đóng vai trò nòng cốt trong chiến lược phát triển bền vững. Trong đó, lực lượng thu gom ve chai, đồng nát chính là “mạch máu” đảm nhận khâu phân loại rác thải ban đầu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy một nghịch lý lớn về quản lý thuế đang diễn ra.

Đặc thù của những người thu gom phế liệu là hoạt động nhỏ lẻ, trình độ tiếp cận pháp luật hạn chế. Việc yêu cầu họ tự kê khai thuế hoặc xuất hóa đơn là điều gần như không thể thực hiện. Nỗi lo ngại về rủi ro pháp lý khiến nhóm này có xu hướng né tránh các doanh nghiệp chính quy để bán phế liệu cho các làng nghề phi chính thức.

Hệ lụy của tình trạng này là một chuỗi tác động tiêu cực: Doanh nghiệp tái chế thiếu nguyên liệu đầu vào sạch và chính quy, dẫn đến mất đi các đơn hàng quốc tế khắt khe về tỉ lệ tái chế. Về phía Nhà nước, nguồn thu thuế bị thất thoát, trong khi ô nhiễm môi trường gia tăng do phế liệu không được xử lý đúng quy trình.

Giải pháp từ VCCI: Cho phép các tổ chức, doanh nghiệp ký hợp đồng thu mua phế liệu được quyền khai và nộp thuế thay cho cá nhân thu gom. Điều này sẽ chính thức hóa hoạt động thu gom, giúp người lao động an tâm và doanh nghiệp ổn định nguồn cung.

Điểm bất hợp lý trong thuế GTGT đối với tài xế công nghệ

Đối với mô hình kinh tế chia sẻ, điển hình là các ứng dụng gọi xe, VCCI cho rằng dự thảo hiện tại đang áp đặt nghĩa vụ thuế thiếu công bằng. Theo dự thảo, tổ chức hợp tác với cá nhân phải kê khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) trên toàn bộ doanh thu, bất kể tỉ lệ phân chia lợi nhuận.

Hãy lấy ví dụ thực tế: Một cuốc xe có doanh thu 100.000đ, nền tảng ứng dụng thu phí 20% (20.000đ) và tài xế nhận 80% (80.000đ). Theo quy định dự thảo, doanh nghiệp nền tảng phải chịu thuế GTGT 10% trên toàn bộ 100.000đ, trong khi họ chỉ thực nhận 20.000đ. Điều này tạo ra gánh nặng tài chính khổng lồ vì doanh nghiệp không có hóa đơn đầu vào từ tài xế để khấu trừ.

Ở chiều ngược lại, mức thuế 10% đối với doanh thu của tài xế là quá cao so với mức 3% thường áp dụng cho cá nhân kinh doanh cùng nhóm ngành nghề. Điều này vô hình trung triệt tiêu động lực làm việc của người lao động.

VCCI đề xuất sửa đổi theo hướng: Tổ chức chỉ kê khai và nộp thay thuế GTGT cho cá nhân đối với phần doanh thu được chia theo hợp đồng, đồng thời thực hiện nộp thay thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho tài xế để đảm bảo tính minh bạch và công bằng.

Yêu cầu minh bạch thời hạn xóa thông tin vi phạm thuế

Một điểm đáng lưu ý khác là quyền được “khôi phục uy tín” của doanh nghiệp. VCCI kiến nghị cơ quan soạn thảo cần quy định rõ thời hạn chấm dứt công khai thông tin vi phạm của người nộp thuế sau khi họ đã hoàn thành mọi nghĩa vụ tài chính.

Hiện nay, việc thiếu mốc thời gian cụ thể khiến thông tin vi phạm có thể tồn tại vĩnh viễn trên hệ thống, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh và khả năng tiếp cận vốn, đối tác của doanh nghiệp dù sai sót đã được khắc phục.

Góc nhìn chuyên gia: Việc điều chỉnh chính sách thuế cho các nhóm đối tượng đặc thù như tài xế công nghệ hay người thu gom phế liệu không chỉ là hỗ trợ đối tượng yếu thế, mà là bước đi chiến lược để chuyển dịch sang nền kinh tế số và kinh tế xanh. Khi rào cản pháp lý được gỡ bỏ, dòng chảy tài nguyên và lao động sẽ vận hành hiệu quả hơn, đóng góp thực chất vào GDP.

Bạn đánh giá thế nào về đề xuất nộp thuế thay cho người thu gom phế liệu? Liệu điều này có thực sự xóa bỏ được các “làng nghề ô nhiễm”? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận bên dưới!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao VCCI đề xuất cho phép doanh nghiệp nộp thuế thay cho người thu gom phế liệu?Vì người thu gom phế liệu thường hoạt động nhỏ lẻ, thiếu kiến thức pháp luật, dẫn đến việc né tránh doanh nghiệp chính quy để bán cho các làng nghề phi chính thức, gây ô nhiễm và thất thu thuế.

Bất cập lớn nhất trong việc thu thuế tài xế công nghệ hiện nay là gì?Đó là việc doanh nghiệp nền tảng phải chịu thuế GTGT 10% trên toàn bộ doanh thu cuốc xe, thay vì chỉ chịu thuế trên phần chiết khấu (hoa hồng) mà họ thực nhận.

VCCI kiến nghị gì về việc công khai thông tin vi phạm thuế?VCCI đề nghị quy định rõ thời hạn xóa bỏ/chấm dứt công khai thông tin vi phạm sau khi người nộp thuế đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ, nhằm khôi phục uy tín cho doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao VCCI đề xuất cho phép doanh nghiệp nộp thuế thay cho người thu gom phế liệu?

Vì người thu gom phế liệu thường hoạt động nhỏ lẻ, thiếu kiến thức pháp luật, dẫn đến việc né tránh doanh nghiệp chính quy để bán cho các làng nghề phi chính thức, gây ô nhiễm và thất thu thuế.

Bất cập lớn nhất trong việc thu thuế tài xế công nghệ hiện nay là gì?

Đó là việc doanh nghiệp nền tảng phải chịu thuế GTGT 10% trên toàn bộ doanh thu cuốc xe, thay vì chỉ chịu thuế trên phần chiết khấu (hoa hồng) mà họ thực nhận.

VCCI kiến nghị gì về việc công khai thông tin vi phạm thuế?

VCCI đề nghị quy định rõ thời hạn xóa bỏ/chấm dứt công khai thông tin vi phạm sau khi người nộp thuế đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ, nhằm khôi phục uy tín cho doanh nghiệp.